مداخله احتمالی دولت فورد برای لغو پروژه ۸۰۰ واحدی اجاره‌ای در شمال تورنتو

وزیر مسکن انتاریو در حال بررسی اقدامی است که ممکن است به لغو یک پروژه پیشنهادی مسکن اجاره‌ای در مرز شمالی تورنتو منجر شود؛ اقدامی که ناشی از نگرانی‌های مطرح‌شده از سوی یک شرکت داروسازی است.

شبکه (CBC Toronto) نخستین بار در سال ۲۰۲۲ گزارش داد که شرکت (Sanofi Pasteur) با پروژه‌ای شامل سه برج مرتفع در گوشه خیابان‌های (Steeles Ave. W.) و (Dufferin St.) مخالفت کرده است؛ پروژه‌ای که در همسایگی مجموعه گسترده این شرکت قرار دارد. در آن زمان، شرکت (Sanofi) ادعا کرد که وجود صدها واحد مسکونی با دید مستقیم به تأسیسات این شرکت – جایی که پژوهش و توسعه واکسن انجام می‌شود – تهدیدی برای «امنیت ملی» محسوب می‌شود.

اکنون (Vic Fedeli)، وزیر توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال و تجارت انتاریو، از وزیر مسکن خواسته است که با صدور «دستور منطقه‌بندی وزارتی» (Minister’s Zoning Order – MZO) ارتفاع ساختمان‌ها در این ملک را به ۳۳ متر (تقریباً ۱۰ طبقه) محدود کند.

دستورات (MZO) بنا به صلاحدید وزیر مسکن برای تنظیم کاربری زمین صادر می‌شوند و می‌توانند قوانین شهرداری را نادیده بگیرند. معمولاً این دستورات برای تسریع پروژه‌های ساخت‌وساز صادر می‌شوند، نه برای محدود کردن آن‌ها.

با این حال، دولت (Doug Ford) که تمرکز زیادی بر افزایش ساخت مسکن دارد، ممکن است از همین ابزار برای جلوگیری از احداث صدها واحد اجاره‌ای استفاده کند.

شرکت توسعه‌دهنده (Tenblock) اعلام کرده است که محدودیت ارتفاع پیشنهادی عملاً پروژه را نابود می‌کند.

استفان جاب (Stephen Job)، معاون شرکت (Tenblock) گفت: «پایداری مالی پروژه تنها زمانی ممکن است که تراکم کافی از واحدهای بازار آزاد داشته باشیم تا کل طرح از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر شود. بنابراین در ارتفاع پیشنهادی ۳۳ متری، اجرای پروژه برای ما غیرممکن است.»

هنوز مشخص نیست آیا نگرانی‌های امنیت ملی واقعاً انگیزه اصلی دولت است یا خیر. سخنگوی مطبوعاتی (Fedeli) در بیانیه‌ای اعلام کرد این دستور برای جلوگیری از «تاخیرهای غیرضروری در توسعه‌های آینده» صادر می‌شود، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

شرکت (Tenblock) و کارشناس امنیتی استخدام‌شده‌اش معتقدند نگرانی‌های امنیتی مطرح‌شده معتبر نیستند و صدور چنین دستوری سابقه‌ای خطرناک ایجاد می‌کند.

جاب گفت: «(MZO) مانند پتکی سنگین است؛ این ابزار، خشن‌ترین و ابتدایی‌ترین ابزار دولت برای رسیدگی به موضوعات برنامه‌ریزی شهری است. ما از دولت می‌خواهیم طرفین را گرد هم آورد و گفت‌وگویی مشترک ترتیب دهد.»

شرکت (Sanofi) درخواست مصاحبه با شبکه (CBC News) را رد کرد اما در بیانیه‌ای ایمیلی اعلام کرد که از «تعهدات دولت به بخش علوم زیستی» قدردانی می‌کند.

وزارت امور شهری و مسکن و دفتر وزیر (Rob Flack) نیز به چندین ایمیل ارسال‌شده طی هفته گذشته پاسخ ندادند.

اختلاف چندساله

پروژه پیشنهادی در نشانی 1875 Steeles Ave. W. قرار دارد و قرار است جایگزین یک ساختمان چهارطبقه اجاره‌ای موجود شود. شرکت (Tenblock) قصد دارد سه برج متصل بسازد که بلندترین آن‌ها ۳۹ طبقه (۱۳۳ متر) ارتفاع دارد. جاب می‌گوید ساختمان فعلی قدیمی است و امکانات لازم را ندارد. طرح جدید قرار است واحدهای جایگزین برای ساکنان فعلی فراهم کند و بیش از ۸۰۰ واحد اجاره‌ای جدید، شامل تعدادی واحد «مقرون‌به‌صرفه» ایجاد کند.

این طرح سال‌هاست که در دست بررسی است و از ابتدا با موانعی مواجه بوده است. در سال ۲۰۲۲، شرکت (Sanofi Pasteur) با استناد به نگرانی‌های امنیتی ناشی از «دید ۲۴ ساعته» از تأسیسات حساسش، به این پروژه اعتراض کرد. وکیل شرکت نیز در نامه‌ای به شورای شهر در ژوئیه ۲۰۲۴ علاوه بر این، به خطر شکایات نویزی از سوی ساکنان جدید اشاره کرده بود.

با وجود این، کارکنان برنامه‌ریزی شهری پیشنهاد تصویب پروژه را دادند، اما شورای شهر با آن مخالفت کرد. اکنون شرکت (Tenblock) به دادگاه زمین و املاک استان شکایت کرده است.

جاب می‌گوید از هیچ نگرانی نویزی از سوی ساکنان فعلی آگاه نیست و دو ملک طی دهه‌ها «به‌خوبی در کنار هم زیسته‌اند».

این شرکت برای بررسی ادعاهای امنیتی، کارشناس مستقلی به نام اندرو چستر (Andrew Chester) را استخدام کرد که معتقد است برج‌های پیشنهادی خطری برای امنیت ایجاد نمی‌کنند.

چستر که سابقه ۲۰ سال خدمت در نیروی اطلاعاتی نیروی دریایی را دارد، اکنون رئیس و مدیرعامل شرکت (Juno Risk Solutions) در اتاوا است.

او می‌گوید جاسوسی صنعتی برای دولت‌ها و سازمان‌هایی که پژوهش‌های حساس انجام می‌دهند تهدیدی واقعی است، اما در حال حاضر نیز راه‌های متعددی برای مشاهده محوطه شرکت (Sanofi) وجود دارد – از جمله از پشت‌بام ساختمان فعلی. به گفته او افزودن چند طبقه دیگر دید بهتری ایجاد نمی‌کند.

چستر می‌گوید: «ممکن است نقطه دید مناسبی برای مشاهده درون ساختمان وجود داشته باشد، اما به احتمال زیاد همان محدوده ۳۳ متری مدنظر دولت است. وقتی ارتفاع از ۱۰ طبقه بیشتر شود، زاویه دید آن‌قدر مورب است که دیگر نمی‌توان داخل ساختمان را دید.»

او همچنین اشاره می‌کند که راه‌هایی برای کاهش خطر وجود دارد، مانند برگزاری جلسات حساس در اتاق‌های داخلی و استفاده از پرده برای پوشاندن پنجره‌ها – کاری که به گفته او (Sanofi) در حال حاضر انجام می‌دهد.

چستر به چند نمونه در اتاوا اشاره می‌کند – از جمله ساختمان‌های وزارت دفاع کانادا (Canadian Armed Forces) و وزارت امنیت عمومی (Public Safety Canada) – که هر دو در میان ساختمان‌های مرتفع محاصره شده‌اند. همچنین پروژه‌ای در نزدیکی ساختمان‌های شورای تحقیقات ملی کانادا (National Research Council Canada) و مقر سازمان اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) در دست ساخت است.

او می‌گوید هیچ مدرکی نیافته که در مورد آن پروژه‌ها نگرانی امنیتی مشابهی مطرح شده باشد.

در نامه سال گذشته وکیل (Sanofi) به شورای شهر آمده بود که جزئیات عملیات شرکت و خطرات امنیتی باید محرمانه بماند و اینکه شرکت «بهتر از مشاوران بیرونی از حساسیت کار خود آگاه است».

سابقه خطرناک (Bad precedent)

وزارت امور شهری و مسکن تا روز پنج‌شنبه فرصت دریافت نظرات عمومی درباره پیشنهاد صدور دستور (MZO) را دارد. برخی از گروه‌های حامی مسکن، از جمله (HousingNowTO) و (More Neighbours Toronto)، پیشاپیش نظرات خود را ارسال کرده‌اند.

کالین بیلی (Colleen Bailey) از گروه (More Neighbours Toronto) به مزایای ایجاد واحدهای اجاره‌ای بیشتر در فاصله پیاده‌روی از دانشگاه (York University) و کارفرمایان بزرگ اشاره می‌کند و نگران است که صدور چنین دستوری سابقه‌ای نگران‌کننده ایجاد کند.

او می‌گوید: «این موضوع از دو جهت تأسف‌برانگیز است. نخست اینکه با اولویت ساخت مسکن در تضاد است، و دوم اینکه پیامی نگران‌کننده برای سایر سازندگان می‌فرستد که ممکن است برای آن‌ها نیز چنین اتفاقی رخ دهد.»

دقیقاً همین نگرانی گریبان‌گیر توسعه‌دهنده دیگری نیز شده است. شرکت (First Capital REIT) که پروژه‌ای مشابه در گوشه (Dufferin) و (Steeles) – درست در کنار محل پروژه (Tenblock) – دارد، اکنون بیم آن دارد که با سرنوشت مشابهی روبه‌رو شود. این پروژه قرار است بیش از ۱۰۰۰ واحد مسکونی جدید اضافه کند.

این طرح هنوز برای تصویب به شورای شهر ارائه نشده، اما شرکت اکنون از احتمال صدور دستور مشابه نگران است.

جاشوا باتچر (Joshua Butcher)، مدیر ارشد توسعه در (First Capital)، در نامه‌ای به وزیر مسکن نوشت: «طبیعتاً ما نگران آن هستیم که پس از تصمیم‌گیری شورا، دستور (MZO) مشابهی در مورد زمین‌های متعلق به (First Capital) صادر شود.»