آیا خانه‌های ماژولار راه‌حل سریع و ارزان بحران مسکن کانادا هستند؟

حدود ۱۵ سال پیش، زمانی که یک کلیسا در بخش غربی تورنتو به واحدهای مسکونی مقرون‌به‌صرفه تبدیل شد، گروهی که پشت این پروژه قرار داشتند، از همان ابتدا به آینده فکر می‌کردند.

آندریا آدامز (Andrea Adams)، مدیر اجرایی سازمان غیرانتفاعی توسعه‌دهنده سنت کلرز (St. Clare’s)، می‌گوید در آن زمان «در رؤیای خود» به این فکر می‌کرده که در حیاط کنار این ساختمان ۲۰ واحدی در خیابان آوسینگتون (Ossington Avenue) چه چیزی می‌توان ساخت.

در نهایت، او با شرکت اسمبلی کورپ (Assembly Corp.) آشنا شد؛ شرکتی که در زمینه ساخت خانه‌های ماژولار با استفاده از چوب انبوه فعالیت دارد. این آشنایی تقریباً هم‌زمان با زمانی بود که شهر تورنتو به‌دنبال پیشنهاداتی برای پروژه‌های مسکن مقرون‌به‌صرفه و آماده کلنگ‌زنی بود.

سنت کلرز زمین را داشت، پیمانکار را هم داشت—و مهم‌تر از همه، اراده انجام پروژه نیز وجود داشت.

نتیجه، ساختمانی سه‌طبقه و چشم‌نواز شد که اکنون بیش از ۲۵ نفر از افراد بی‌خانمان را در خود جای داده است.

آدامز در دفترش که کنار این سازه ال‌شکل و شبیه متل قرار دارد، می‌گوید: «این پروژه بسیار جسورانه است.» او می‌افزاید: «ساکنان اینجا کسانی هستند که قبلاً در پناهگاه‌ها زندگی می‌کردند، روی مبل‌های دیگران می‌خوابیدند یا در چادرها اقامت داشتند.»

این پروژه گامی کوچک برای مقابله با بحران هزینه‌های زندگی در ایالتی است که بنا بر گزارش انجمن شهرداری‌های انتاریو (Association of Municipalities of Ontario)، در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۰ هزار نفر در آن بی‌خانمان شدند.

مدافعان و کارشناسان می‌گویند با اینکه هیچ راه‌حل واحدی برای بحران بی‌خانمانی وجود ندارد—بحرانی که با مشکلات سلامت روان و اعتیاد تشدید شده—خانه‌های پیش‌ساخته می‌توانند نقش قابل‌توجهی در رفع کمبود مسکن مقرون‌به‌صرفه و حمایتی ایفا کنند.

آدامز می‌گوید: «ماژولار بودن کمک بزرگی است، چون هرچه ساخت‌وساز سریع‌تر انجام شود، هزینه آن کمتر است.»

ساختمان ۲۵ واحدی خیابان آوسینگتون تنها در ۲۱ روز کاری نصب شد و کل فرایند ساخت آن ۸ ماه به طول انجامید.

هر واحد استودیوی کوچک، حدود ۲۲۰ فوت مربع مساحت دارد و شامل حمام، آشپزخانه و نشیمن است. نمای خارجی مدرن با رنگ قهوه‌ای روشن، پنجره‌های بزرگ و صفحات سایه‌بان، توجه عابران را به خود جلب می‌کند.

آدامز می‌گوید: «این سازه از هر وجب زمین موجود به‌خوبی استفاده کرده و با این حال همچنان زیبا به نظر می‌رسد.»

با توجه به فوریت بحران بی‌خانمانی، او می‌گوید: «باید همه کارها را انجام دهیم، به ایده‌های بیشتر فکر کنیم و سپس آن‌ها را اجرا کنیم.»

کانادا به میلیون‌ها خانه جدید نیاز دارد

کمبود مسکن معضلی سراسری در کاناداست و بنا به برخی تخمین‌ها، این کشور برای پاسخگویی به جمعیت رو به رشد خود به میلیون‌ها خانه جدید نیاز دارد.

در جریان کارزار انتخاباتی فدرال، مارک کارنی (Mark Carney)، نخست‌وزیر، وعده برنامه‌ای برای ساخت ۵۰۰ هزار خانه جدید در سال و اختصاص ۲۵ میلیارد دلار وام به شرکت‌هایی داد که خانه‌های کارخانه‌ای می‌سازند.

او در نخستین نشست خبری پس از انتخابات ۲۸ آوریل اعلام کرد که هدفش ایجاد «صنعتی کاملاً جدید در حوزه مسکن کانادا» حول محور خانه‌های ماژولار است؛ صنعتی متکی بر چوب کانادایی، نیروی کار ماهر و فناوری پیشرفته.

در انتخابات استانی ماه فوریه، داگ فورد (Doug Ford)، نخست‌وزیر انتاریو، نیز وعده اختصاص ۵۰ میلیون دلار برای حمایت از فناوری ساخت خانه‌های ماژولار را داد.

کارشناسان می‌گویند خانه‌های ماژولار مزایای متعددی دارند، از جمله زمان ساخت سریع‌تر، مقرون‌به‌صرفه بودن و امکان ساخت آن‌ها به شیوه‌ای سازگار با محیط زیست.

کارولین ویتزمن (Carolyn Whitzman)، استاد و پژوهشگر در مدرسه شهرهای دانشگاه تورنتو (University of Toronto’s School of Cities)، می‌گوید رمز گشودن این پتانسیل، ایجاد تقاضای پایدار برای خانه‌های ماژولار است تا کارخانه‌ها با اطمینان بتوانند در این حوزه سرمایه‌گذاری و نیروی کار استخدام کنند.

او می‌گوید سرمایه‌گذاری دولت جدید در حوزه خانه‌های کارخانه‌ای اقدامی مثبت است، اما برای موفقیت این طرح باید اقدامات بیشتری انجام شود.

او می‌گوید: «نکته این است که کانادا چگونه می‌تواند این صنعت را به مقیاس لازم برساند.» و توضیح می‌دهد که ساخت ماژولار هنوز به آن سرعت و ارزانی بالقوه خود نرسیده و این وضعیت تنها در صورتی تغییر می‌کند که تولید انبوه شود.

او پیشنهاد می‌کند دولت فدرال هر سال سفارش مشخصی برای ساخت تعداد معینی از خانه‌های ماژولار برای مسکن حمایتی، دانشجویی یا اجتماعی به کارخانه‌ها بدهد تا بازار تحریک شود.

انجمن املاک و مستغلات انتاریو (Ontario Real Estate Association) اعلام کرده است که شهرهای کوچک‌تر نیز در تلاش برای ساخت سریع خانه‌های کوچک، به ساخت‌وساز مدولار روی آورده‌اند.

در سال ۲۰۲۳، شهر پیتربرو (Peterborough) یک مجتمع ۵۰ واحدی ساخت، در سال ۲۰۲۲ شهر لندن (London) ساختمانی با ۶۱ واحد احداث کرد و شهر ماراثون (Marathon)، که در ۳۰۰ کیلومتری شرق تاندربی (Thunder Bay) قرار دارد، برنامه‌ای برای ساخت پروژه‌ای مشابه با ۲۰ واحد دارد.