هوش مصنوعی در معماری: همکار خلاق، نه جایگزین

رشد هوش مصنوعی در حوزه معماری و طراحی اجتناب‌ناپذیر است، اما محدودیت‌هایی نیز دارد—مانند جایگزینی خلاقیت انسانی.

کوستیکا لالا (Kostika Lala)، یکی از مؤسسان و مدیران شرکت Flashcube Labs مستقر در تورنتو، که گروهی از طراحان و معمارانی است که از هوش مصنوعی بهره می‌گیرند، گفت که اگرچه هوش مصنوعی ممکن است تغییری قابل‌توجه در این صنعت ایجاد کند، اما هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد و نتایج طراحی آن “بسیار ابتدایی” است.

او اخیراً در سمیناری درباره تأثیرات فناوری بر معماری به مخاطبان گفت: “هوش مصنوعی جایگزین خلاقیت نمی‌شود، اما می‌تواند برای گسترش خلاقیت معماران مورد استفاده قرار گیرد.”

Flashcube از هوش مصنوعی برای اهداف مختلفی از جمله تولید رندرهایی استفاده می‌کند که می‌توان آن‌ها را به سرعت تغییر داد بدون اینکه نیازی به مدل‌سازی پروژه باشد.

لالا یکی از سه نفر پنلیستی بود که در سمینار اخیر The Buildings Show 2024 در تورنتو حضور داشت.

درحالی‌که برخی منتقدان، هوش مصنوعی را تهدیدی برای مشاغل می‌دانند، ویکتوریا ایکده (Victoria Ikede)، یکی دیگر از اعضای پنل، به مخاطبان گفت که این فناوری مشاغل جدیدی نیز ایجاد خواهد کرد. او که به عنوان هماهنگ‌کننده BIM در شرکت Architecture49 مشغول به کار است، گفت شغل او ده سال پیش وجود نداشت.

او در سمینار برگزارشده در مرکز همایش‌های مترو تورنتو بیان کرد: “از آنجا که هوش مصنوعی در تشخیص متون بسیار خوب عمل می‌کند، راه سریع‌تری برای استفاده و بهینه‌سازی داده‌ها از مدل‌های BIM ما ارائه می‌دهد.”

او افزود: آموزش دادن هوش مصنوعی بر اساس یک پایگاه داده جامع بهترین نتایج را به همراه دارد و اشاره کرد که در حال بررسی استفاده از مدل‌های سه‌بعدی برای استخراج بیشتر از کدنویسی است.

بااین‌حال، ایکده بیان کرد که هوش مصنوعی به‌عنوان یک همکار بهتر عمل می‌کند تا یک موتور جستجو، اما به مقدار زیادی راهنمایی و اصلاح نیاز دارد.

او گفت: “این شبیه به یک کارآموز است که می‌داند چه‌کاری باید انجام دهد اما هیچ ایده‌ای ندارد که آیا کارش درست است یا از زمینه کاری‌اش مطلع است.”

ایکده اضافه کرد که خروجی هوش مصنوعی “بسیار تصادفی” است.

“به ندرت پیش می‌آید که دو خروجی مشابه داشته باشید.”

لالا به مخاطبان سمینار گفت که چیزی که برای معماران آزاردهنده است این است که هوش مصنوعی می‌تواند “توهم ایجاد کند” (تولید اطلاعاتی که بر اساس داده‌های ورودی نیست)، اما روش‌هایی برای کنترل این موضوع وجود دارد.

او گفت بزرگ‌ترین پیشرفت در هوش مصنوعی، انتقال از تصاویر به مدل‌های سه‌بعدی خواهد بود.

لالا گفت این فناوری در محیط‌های دانشگاهی به‌عنوان دستیار پژوهشی برای دانشجویان و اساتید مناسب است.

اما یکی دیگر از اعضای پنل، ایندریت آلشانی (Indrit Alushani)، که دستیار پژوهشی در دانشکده معماری دانشگاه میامی است، گفت که برخی از دانشگاه‌ها از پذیرش این فناوری در برنامه درسی خود استقبال نمی‌کنند.

همیشه مقاومت‌هایی در برابر فناوری‌های جدید وجود داشته و هوش مصنوعی نیز از این قاعده مستثنی نیست، اما آلشانی معتقد است که دانشجویان معماری باید فرصت درک و استفاده از این فناوری را به شیوه‌های مناسب داشته باشند.

یکی از تمرین‌هایی که آلشانی برای دانشجویان تعیین می‌کند، ایجاد نسخه‌های متعدد از یک سیستم خاص توسط هوش مصنوعی و سپس بررسی نتایج مختلف است.

برای افزایش امنیت، ایکده گفت ایده‌آل این است که شرکت‌های طراحی افراد را برای کار با مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) اختصاصی خود آموزش دهند، به‌جای استفاده از هوش مصنوعی منبع باز مانند ChatGPT یا Gemini. مدل‌های زبانی بزرگ نیز می‌توانند بر اساس نیازهای خاص شرکت آموزش ببینند.

مجری این پنل، مونیفا چارلز-دیدیر (Monifa Charles-Dedier) از شرکت ZAS Architects + Interiors، که به دانشجویان معماری در دانشگاه تورنتو و OCAD University آموزش می‌دهد، نگرانی‌هایی را درباره معرفی زودهنگام هوش مصنوعی در مدارس مطرح کرد. او گفت این امر می‌تواند فرآیند یادگیری طراحی و مدل‌سازی دانشجویان را مختل کند.

اعضای پنل همچنین نگرانی‌هایی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر حقوق مالکیت طراحی مطرح کردند. کانادا در سال 2022 قانون هوش مصنوعی و داده‌ها (Artificial Intelligence and Data Act) را معرفی کرد تا اطمینان حاصل شود طراحی و استفاده از هوش مصنوعی ایمن، شفاف و بدون تبعیض باشد، اما ایکده گفت این قانون وارد جزئیات درباره مالکیت نمی‌شود.

او گفت قانون کپی‌رایت برای محافظت از آثاری طراحی شده که توسط انسان‌ها ساخته شده‌اند، نه ماشین‌ها، و افزود این موضوع یک منطقه خاکستری است زیرا طراحان می‌توانند با هوش مصنوعی همکاری کنند.