چگونه مسکن مدولار می‌تواند ساخت خانه‌های ضروری را سرعت بخشد

برای کشوری که با کمبود شدید مسکن مواجه است، شیوه ساخت خانه‌ها در کانادا از زمان تأسیس کشور تغییر چندانی نکرده است.

کارگران به سایت‌های ساخت و ساز می‌آیند و مصالح ساختمانی را قطعه‌به‌قطعه مونتاژ می‌کنند، درست مثل اینکه چگونه تا زمانی که فورد خط تولید را بیش از یک قرن پیش اختراع کرد، ماشین‌ها ساخته می‌شدند.

دولت فدرال می‌داند که روش‌های سازنده‌تری مورد نیاز است و به همین دلیل از ساخت‌وساز مدولار حمایت می‌کند، روشی که در آن خانه‌ها به‌طور کامل یا جزئی در کارخانه مونتاژ شده و سپس در محل نصب می‌شوند.

جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، در بیانیه‌ای در ماه جولای گفت: «وقتی صحبت از تسریع در ساخت خانه‌ها می‌کنم، مسکن مدولار بخش بزرگی از این موضوع است»

طبق گزارشی از شرکت مشاوره مک‌کینزی، این فرآیند می‌تواند ساخت مسکن را از 20 تا 50 درصد سریع‌تر کند، در عین حال که مزاحمت‌های محلی را کاهش داده، ضایعات را کم کرده، نیاز به کارگران را کمتر و هزینه‌ها را تا 20 درصد ارزان‌تر می‌کند.

برای تسریع در استفاده از این روش، دولت 500 میلیون دلار وام برای سازندگان آپارتمان‌هایی که از ساخت‌وساز مدولار و دیگر تکنیک‌های نوآورانه استفاده می‌کنند، تخصیص داده است. همچنین بودجه‌ای برای راه‌حل‌های نوآورانه محلی در زمینه مسکن و پژوهش به منظور توسعه راه‌حل‌های جدید فراهم کرده و متعهد به کاهش موانع قانونی و استانداردسازی طراحی‌ها شده است.

اما اگرچه برخی از ابتکارات در حال اجرا هستند، افراد داخلی صنعت می‌گویند که بسیار بیشتر از اینها برای ایجاد زیرساخت‌های لازم برای رشد این تکنیک ساختاریافته نیاز است تا از سهم کم دو درصدی در بازار فعلی فراتر رود.

کوین لی (Kevin Lee)، مدیرعامل انجمن سازندگان خانه‌های کانادایی گفت:«اینطور نیست که کسی به سادگی به فکر مسکن مدولار بیفتد و بگوید، بیا این کار را بکنیم»

او تأکید کرد که علاوه بر حمایت‌های هدفمند برای این روش، مشکلات گسترده‌تر بازار مسکن مانند تأخیرهای قانونی، هزینه‌های توسعه و قوانین وام مسکن نیز باید اصلاح شوند تا مسکن مدولار واقعاً جای خود را باز کند.

«موانع زیادی وجود دارد، خطرات زیادی هست، و به همین دلیل نیازمند تغییرات سیستمی هستیم تا اطمینان حاصل شود که سرمایه‌گذاری‌ها نتیجه‌بخش خواهد بود.»

مثال Z Modular نشان می‌دهد که حمایت در حال افزایش است، اما هنوز کافی نیست.

پاییز گذشته، این شرکت با افتخار اعلام کرد که اولین شرکتی است که از سازمان مسکن کانادا برای ساخت یک آپارتمان مدولار بیمه دریافت کرده و به کاهش هزینه‌ها کمک کرده است.

اما حدود هشت ماه بعد، Z Modular اعلام کرد که کارخانه ساخت مسکن خود را در کیچنر (Kitchener)، انتاریو می‌بندد و در نتیجه حدود 150 شغل از دست می‌رود، و تمرکز خود را به بازار آمریکا منتقل می‌کند.

این شرکت اعلام کرد که این تصمیم به دلیل ناکارآمدی در تأمین مالی، افزایش هزینه‌ها و تأخیرهای قانونی گرفته شده است.

بری زکلمن (Barry Zekelman)، مدیرعامل شرکت مادر Zekelman Industries، در بیانیه‌ای در ماه جون گفت: «با وجود بحران آشکار مسکن، کانادا فاقد دوراندیشی لازم برای اعمال تغییرات ضروری به منظور تشویق سرمایه‌گذاری و امکان موفقیت توسعه‌دهندگان بوده است»

«متأسفانه، علیرغم سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیون دلاری ما، همکاران ما قربانی واقعیت غم‌انگیز یک سیستم معیوب شده‌اند»

کوین لی افزود، یکی از چالش‌های بزرگ در افزایش ساخت‌وساز مدولار این است که هزینه زیادی برای راه‌اندازی یک کارخانه لازم است و نیاز به تقاضای ثابت برای پوشش هزینه‌های ثابت دارد. این موضوع با نوسانات بازار مسکن کانادا سازگار نیست.

«به دلیل چرخه‌های رونق و رکود، بسیار دشوار است که این سرمایه‌گذاری‌ها انجام شود… اگر شما این سربار زیاد را داشته باشید، به جای کاهش سرعت، ممکن است باعث ورشکستگی شود.»

صنعت مدولار با نمونه‌هایی از شکست‌ها مواجه است، از جمله شرکت Nomodic Modular Structures Inc. که پاییز گذشته با پروژه‌های ناتمام مسکن اجتماعی و چند میلیون دلار بدهی سقوط کرد، تا شرکت Nexii Building Solutions در بریتیش کلمبیا که دو سال پیش بیش از 2 میلیارد دلار ارزش‌گذاری داشت و اوایل امسال ورشکست شد.

با این حال، شرکت‌هایی موفق به پیشروی شده‌اند.

شرکت Bird Construction Inc. در سال 2017 در یک کسب‌وکار مدولار سرمایه‌گذاری کرد و سال گذشته قراردادی برای ساخت بلندترین پروژه مدولار کانادا: یک آپارتمان 14 طبقه در ونکوور برای آژانس مسکن بریتیش کلمبیا، به دست آورد.

تری مک‌کیبون (Teri McKibbon)، مدیرعامل Bird، در آن زمان گفت: «ساخت‌وساز مدولار در حال کسب شتاب قابل توجهی در آمریکای شمالی است»

علی سلمان (Ali Salman) مدیر شرکت Northgate Industries Ltd مستقر در آلبرتا که بیش از 50 سال در کسب‌وکار مدولار فعالیت دارد، تا حدی از طریق تنوع موفق شده است.

این شرکت همه چیز از کمپ‌های کار دورافتاده تا بیمارستان‌های روستایی را ساخته و واحدهای مسکونی را از توکتویاکتوک (Tuktoyaktuk)، مناطق شمال غربی کانادا، تا هاوایی و آمریکای جنوبی ارسال کرده است.

 سلمان گفت: یک فشار برای عرضه سریع مسکن تحت هدایت دولت باعث ایجاد تقاضا در مکان‌هایی مانند ادمونتون شده است، اما در بخش خصوصی کمتر تقاضا وجود دارد.

«بخش خصوصی تنها در صورتی به این فناوری علاقه نشان می‌دهد که منطقه‌ای با هزینه نیروی کار بالا یا یک منطقه دورافتاده باشد.»

او همچنین به مقاومت در صنعت مسکن اشاره کرد، به‌طوری‌که از پیمانکاران تا مهندسان و معماران به دفاع از قلمرو خود می‌پردازند و به روش‌های قبلی خود ادامه می‌دهند.

سلمان افزود، اما نداشتن جریان تقاضای پیش‌بینی‌پذیر و ثابت همچنان بزرگترین مانع است. او اظهار داشت که حمایت دولتی برای رشد این صنعت باید مشابه حمایت‌هایی باشد که صنایع خودروسازی و نفت و گاز دریافت کرده‌اند.

چنین حمایتی در مکان‌هایی مانند اسکاندیناوی جواب داده است، جایی که ساخت‌وساز مدولار تقریباً نیمی از مسکن را تشکیل می‌دهد.

استیون بیتس (Steven Beites)، استاد دانشگاه لورانتین در دانشکده معماری McEwen گفت: اما با توجه به بخش عمدتاً پراکنده ساخت‌وساز کانادا، نیاز به آگاهی بیشتر برای افزایش پذیرش این روش وجود دارد.

او گفت که در حالی که به زودی اکثر خانه‌ها از کارخانه‌ها بیرون نخواهند آمد، فضای زیادی برای افزایش استفاده از قطعات پیش‌ساخته مانند پانل‌های دیواری وجود دارد.

«این موضوع به اشتراک‌گذاری دانش و آموزش مربوط می‌شود و اجازه می‌دهد که سازندگان محلی به روش سنتی خود ادامه دهند، اما همچنین شروع به استفاده از فناوری پیش‌ساخته کنند، به این امید که مزایای آن را ببینند.»

بیتس افزود، پیشرفت‌های در روش‌های ساخت‌وساز، امکان استفاده بیشتر از مصالح ساختمانی پایدارتر را فراهم می‌کند و دور شدن از «روش‌های واقعاً قدیمی ساخت‌وساز» را امکان‌پذیر می‌سازد.

«ما بیش از 150 سال است که خانه‌های چوبی می‌سازیم… برای ما در کانادا بسیار حیاتی است که پیش‌ساخته و مدولار را به عنوان راهی برای کسب این بهره‌وری‌ها بپذیریم.»