موسسه RICS نخستین نهاد حرفهای با الزامات اجباری استفاده از هوش مصنوعی شد
مؤسسه سلطنتی کارشناسهای رسمی ساختمان (Royal Institution of Chartered Surveyors – RICS) مجموعهای جامع از مقررات جدید برای استفاده اعضایش از هوش مصنوعی منتشر کرده است؛ گامی که نویسندگان این استاندارد میگویند موجب آغاز مرحلهای تازه از نوآوری در این حوزه خواهد شد.
داریوش پولینگر (Darius Pullinger)، همنویس این استاندارد، گفت انتشار این سند باعث میشود برخی اعضا با شتاب گرفتن استفاده از هوش مصنوعی دچار سهلانگاری نشوند، اعتماد عمومی تقویت شود، و مهمتر از همه اینکه عنصر انسانی در این فرآیند همچنان در مرکز توجه باقی بماند.
او در یک گفتوگوی اخیر گفت: «این فناوری وجود دارد تا نتایج بهتری برای حرفه، برای مشتریان و در نهایت برای عموم مردم فراهم کند. این هدف با مشارکت صحیح اعضا، از بین بردن سهلانگاری، حفظ حضور انسان و نگه داشتن کارشناس در چرخه تصمیمگیری محقق میشود.»
این استاندارد پاییز امسال منتشر شده و از ۹ مارس ۲۰۲۶ لازمالاجرا خواهد شد. این سند الزامات اجباری و انتظارات مربوط به بهترین شیوهها را برای اعضای RICS و شرکتهای تحت نظارت در سراسر جهان تعیین میکند.
الزامات کلیدی شامل موارد زیر است:
-
حاکمیت و مدیریت ریسک: شرکتها باید سیاستهای روشنی درباره استفاده از داده، حاکمیت سامانههای هوش مصنوعی و مستندسازی ریسکها تدوین کنند.
-
قضاوت حرفهای و نظارت: کارشناسان باید قابلیت اتکای خروجیهای هوش مصنوعی را ارزیابی کرده و برای همه کارها پاسخگو بمانند و «تردید حرفهای و تخصص» را در تمام مراحل اعمال کنند.
-
توسعه اخلاقی هوش مصنوعی: شرکتهایی که سامانه هوش مصنوعی خود را توسعه میدهند باید ارزیابی کیفیت داده، مشارکت ذینفعان، تأثیرات پایداری و انطباق قانونی را انجام دهند.
مورین ارنبرگ (Maureen Ehrenberg)، رئیس منتخب RICS، در بیانیهای گفت: «این استاندارد تضمین میکند که کارشناسان در خط مقدم نوآوری باقی بمانند، در حالی که از مشتریان، دادهها و اعتماد عمومی محافظت میشود. این استاندارد به حرفه کمک میکند تا با فناوریهای در حال پیشرفت بهسرعت سازگار شود و در عین حال نقش اصلی کارشناس – ارائه مشاوره قابل اعتماد، مستقل و اخلاقی – را تقویت میکند.»
در کانادا، مؤسسه کانادایی کارشناسان کمّی (Canadian Institute of Quantity Surveyors) و RICS توافقنامه شناسایی متقابل برای اعضای واجد شرایط دارند.
کاریس رولندز (Carys Rowlands)، همنویس استاندارد، توضیح داد که هیئت استاندارد و مقررات RICS نخستین بار توسعه یک استاندارد حرفهای را زمانی پیشنهاد داد که مشاهده کرد هوش مصنوعی به شکلی گسترده در ارزیابی، ساختوساز، زیرساخت و خدمات مربوط به زمین مورد استفاده قرار میگیرد.
رولندز گفت: «اعضای ما شروع کردهاند که روزانه از هوش مصنوعی استفاده کنند و گاهی به شکلهای کاملاً مهمی در ارائه خدمات به مشتریانشان از آن بهره میبرند.»
هشدار به اعضا درباره ریسکها
رولندز گفت انتشار این استاندارد و اطلاعرسانی گسترده آن در میان اعضای RICS در سراسر جهان، باعث میشود اعضا نسبت به خطرات استفاده از هوش مصنوعی آگاه شده و دانش آنها تقویت شود.
او گفت: «ما برای اینکه بفهمیم چه کسانی از هوش مصنوعی استفاده میکنند، چه کسانی استفاده نمیکنند، چه کسانی با آن راحت هستند و چه کسانی کمی نگراناند، یک نظرسنجی انجام دادیم. نتایج نشان داد دامنه گستردهای از سطوح راحتی و مهارت در استفاده از هوش مصنوعی وجود دارد. این استاندارد با هدف ارتقای مهارت اعضا و ایجاد احساس راحتی بیشتر برای استفاده از فناوریای تدوین شده که میدانیم اگر بخواهیم حرفه مرتبط باقی بماند، همه آنها باید با آن کار کنند.»
به گفته نویسندگان، RICS نخستین نهاد حرفهای است که استانداردی با الزامات اجباری – نه صرفاً راهنما یا اطلاعات – منتشر میکند.
رولندز گفت که در میان اعضا، هوش مصنوعی اغلب برای ثبت یادداشت جلسات و نوشتن صورتجلسهها با کاربردی مشابه سایر صنایع استفاده شده است، اما اکنون ابزارهای تخصصیتری برای نگارش گزارش، تحلیل دادهها، مدیریت پروژه و برنامهریزی پروژه در حال توسعه و استفاده در این بخش هستند.
او افزود: «بدیهی است که خطر تولید خروجیهای اشتباه یا ورود سوگیری به سیستم توسط هوش مصنوعی، در صورتی که اعضای ما نسبت به آنها آگاه نباشند، میتواند خطر بسیار جدیتری داشته باشد.»
او گفت مدلهای پیشبینی هزینه برای پروژههای بسیار بزرگ یا بازسازیهای گسترده، حتی پیشرفتهتر هستند.
او افزود: «این مدلهای پیشبینی هزینه چیزی هستند که هوش مصنوعی قادر به تولید آن است، اما باید واقعاً با دقت بسیار بالا به دادههای ورودی نگاه کرد تا فهمید این مدل چگونه آموزش دیده است.»
پولینگر گفت شرکتهای فناوری در مورد آنچه این سامانهها قادر به انجام آن هستند، جسورتر شدهاند و وعدههای بزرگتری میدهند.
او گفت: «این فناوری واقعاً میتواند خطاپذیر باشد و اگر بهدرستی استفاده نشود، ممکن است به تضعیف جدی حرفه منجر شود.»
