چوب انبوه، آینده ساخت‌وساز در کانادا را متحول می‌کند

دو متخصص علوم ساخت‌وساز از شرکت «الیس‌دان» (EllisDon) می‌گویند صنعت ساخت‌وساز چوب انبوه کانادا که در داخل کشور رشد یافته، در حال ایجاد جنبش و حرکت درونی خود است؛ به‌طوری که فاصله هزینه‌ای بین این محصول و مصالح سنتی همچنان در حال کاهش است و فعالان این حوزه با هر پروژه موفق، شیوه‌های نوینی را می‌آموزند.

از اول ژانویه، «کد ساختمانی انتاریو» (Ontario’s Building Code) به‌روزرسانی شده و ساخت ساختمان‌های چوب انبوه تا ۱۸ طبقه را مجاز دانسته است، در حالی که پیش از این، محدودیت تا ۱۲ طبقه بود.

یک گزارش از بانک سلطنتی کانادا (RBC) تخمین زده است که در صورت تداوم رشد جهانی با نرخ سالانه ۱۴.۵ درصد، بازار چوب انبوه می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به ارزش ۴.۹ میلیارد دلار برسد.

همان مطالعه همچنین اشاره کرده است که استفاده گسترده از چوب، به‌ویژه چوب انبوه، می‌تواند میزان گازهای گلخانه‌ای نهفته در ساختمان‌ها را تا ۲۵ درصد کاهش دهد.

«مارک گالیونه» (Mark Gaglione) و «وینسنت داونپورت» (Vincent Davenport)، مدیران بخش علوم ساخت‌وساز شرکت الیس‌دان، می‌گویند موفقیت در این صنعت، موفقیت‌های بیشتری را به دنبال دارد. دو پروژه‌ی این شرکت در تورنتو که در یک سال و نیم گذشته تکمیل شده‌اند، یعنی پروژه‌ی «T3 استرلینگ رود» (T3 Sterling Road) از شرکت «هاینز» (Hines) و پروژه‌ی توسعه بلوک A کالج سنتنیال (Centennial College’s A Block Expansion)، به ترتیب از چوب انبوه تولید شده در بریتیش کلمبیا و کبک استفاده کرده‌اند.

داونپورت و گالیونه تأکید می‌کنند که در انتخاب مصالح ساختمانی جانبداری خاصی ندارند، چراکه چوب انبوه همیشه بهترین گزینه نیست. آنها می‌گویند استفاده از چوب انبوه عمدتاً توسط مالکان هدایت می‌شود؛ مالکان متعهدی که به دلایل زیبایی‌شناسی، پایداری و نوآوری به این مصالح روی می‌آورند.

گالیونه گفت: «در ابتدا، هزینه‌ی اضافه‌ی چشمگیری وجود داشت، در حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد؛ اما سه یا چهار سال پیش این میزان به حدود ۱۵ درصد کاهش یافت و امروز ما به سطح تک‌رقمی هزینه‌ی اضافی نزدیک شده‌ایم.»
او افزود: «با توسعه بازارها و ورود بازیگران بیشتر، قیمت چوب در حال تغییر است.»

پروژه کالج سنتنیال که در اواخر سال ۲۰۲۳ تکمیل شد، یک توسعه‌ی ۱۳۳ هزار فوت مربعی با هزینه‌ی ۱۱۲ میلیون دلار بود که شامل ساخت ۲۰ کلاس درس، هشت آزمایشگاه و چند دفتر کار می‌شد. الیس‌دان پیمانکار طراحی-ساخت این پروژه بود.

این پروژه یکی از نخستین مراکز آموزشی پس از متوسطه در کانادا بود که با استفاده از چوب انبوه ساخته شد و موفق به دریافت گواهینامه استاندارد ساختمان‌های بدون کربن (Zero Carbon Building Standard) از شورای ساختمان‌های سبز کانادا (CaGBC) شد.

این پروژه از چوب‌های چندلایه‌ی صلیبی (CLT) تولید شده توسط شرکت «نوردیک استراکچرز» (Nordic Structures) از کبک استفاده کرد. داونپورت توضیح داد که تیرهای چسبی (Glulam) از چوب درختان صنوبر سیاه (Black Spruce) جنگل‌های شمال کبک ساخته شده است.

او گفت: «آنها کسب‌وکاری بر پایه‌ی استفاده از درختان کوچکتر و کمتر بالغ ایجاد کرده‌اند و با این روش محصولات باارزشی تولید می‌کنند.»

گالیونه و داونپورت اظهار کردند که این پروژه از چند جهت حائز اهمیت بود؛ از جمله آزمایش‌های گسترده‌ای که الیس‌دان برای ارتقای دانش مقاومت در برابر رطوبت انجام داد و همکاری تیمی برای تعیین بهترین استفاده از چوب انبوه همراه با سایر مصالح.
شرکت نوردیک تیم مهندسان محصول خود را دارد و الیس‌دان نیز به دانش فنی گسترده داخلی خود تکیه کرده است.

گالیونه گفت: «کالج سنتنیال نمونه‌ی خوبی از پروژه‌ای است که دارای چند هسته بتنی و یک سکوی بتنی بود و این امکان را برای تیم طراحی و کارفرما فراهم کرد تا به بهترین شیوه به اهداف خود — پایداری کربن، زیبایی‌شناسی — دست یابند.»

داونپورت بیان کرد که برنامه آزمایش‌های پیش از اجرای پروژه، به تیم این امکان را داد تا انواع پوشش‌ها و غشاهای مختلف را بررسی کند.

او گفت: «سوال این بود که چطور می‌توانیم از خیس شدن چوب در حین ساخت جلوگیری کنیم و اگر چوب خیس شد، چه برنامه‌ی پشتیبانی داریم؟»

پروژه T3 استرلینگ رود، یک ساختمان اداری هشت طبقه بر پایه چوب در محله جانکشن تراینگل (Junction Triangle) تورنتو بود که به عنوان یک پردیس اداری خلاقانه طراحی شد و سال گذشته تکمیل شد. معماران این پروژه گروه «DLR» و شرکت «WZMH Architects» بودند و الیس‌دان به عنوان پیمانکار اصلی عمل کرد.

این ساختمان از کف‌های چوبی لمینیت با میله‌های چوبی (DLT) استفاده کرد که توسط چارچوب تیر و ستون چسبی (Glulam) پشتیبانی می‌شدند. قاب‌های مهاربندی فلزی به عنوان سیستم جانبی عمل می‌کردند.

داونپورت گفت استفاده از DLT فرصتی برای نمایش نوآوری شرکت «استراکچرکرفت» (StructureCraft) مستقر در ابوتسفورد، بریتیش کلمبیا (Abbotsford, B.C.) بود. موفقیت DLT چنان چشمگیر بود که این شرکت در فوریه گذشته یک شرکت تابعه‌ی جدید به نام «داول‌لم» (DowelLam) ایجاد کرد.

این محصول به گونه‌ای طراحی شده که امکان استفاده از دهانه‌های منفرد تا ۶۰ فوت برای سقف‌ها و ۳۲ فوت برای کف‌ها را فراهم می‌کند.

داونپورت گفت: «استراکچرکرفت این محصول را در کانادا تولید می‌کند و این یک محصول فوق‌العاده است.»

در همین حال، در سراسر کشور، روند نوآوری در این صنعت ادامه دارد. الیس‌دان یک محصول پنل ترکیبی توسعه داده و همچنین در حال ثبت اختراع یک سیستم مدولار تمام چوب انبوه است. استفاده از چوب انبوه در نماهای ساختمانی نیز به زودی امکان‌پذیر خواهد بود.

داونپورت گفت: «ما همچنان در زمینه تحقیق و توسعه و کارهایی مانند پنل ترکیبی، پیشگام خواهیم بود. منتظر بمانید.»