CMHC: رکود کاندو در تورنتو شدیدتر از دهه ۹۰ نخواهد بود
بازار ضعیف کاندو در منطقه تورنتو بزرگ (GTA) شباهتهایی با سقوط اوایل دهه ۱۹۹۰ دارد، اما چندین عامل نشان میدهد که رکود کنونی به احتمال زیاد به شدت آن دوره نخواهد بود. این نتیجه در گزارشی است که روز چهارشنبه توسط سازمان مسکن و وام کانادا (Canada Mortgage and Housing Corp. – CMHC) منتشر شد.
برخی از مهمترین تفاوتها این است که منطقه تورنتو بزرگ اکنون اقتصادی متنوعتر و باثباتتر دارد، قوانین وامدهی سختگیرانهتر شدهاند و همچنان کمبود ساختاری مسکن وجود دارد.
CMHC در این گزارش اعلام کرد: «چندین عامل نشان میدهند که این اصلاح بازار ملایمتر خواهد بود و چشمانداز آن کمتر از سقوط دهه ۹۰ شدید خواهد بود.»
با این حال، تردیدی نیست که بازار در شرایط دشواری قرار دارد.
طبق آمار گروه Altus که این هفته توسط یک انجمن صنعتی منتشر شد، فروش کاندوهای جدید در GTA در ماه اوت به ۱۱۸ واحد رسید که ۹۰ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است.
کمبود فروش منجر به ثبت بالاترین میزان واحدهای فروشنرفته در پروژههای در حال ساخت طی ۹ سال گذشته شده است. گزارشی از بانک RBC که همین هفته منتشر شد، اعلام کرد این موضوع باعث افزایش موجودی و سقوط شروع ساخت کاندوها شده است.
رابرت هوگ (Robert Hogue)، معاون ارشد اقتصاددان بانک RBC، در این گزارش گفت:
«بخش توسعه کاندوهای جدید در منطقه تورنتو بزرگ عملاً وارد یک یخزدگی کامل شده است؛ فروشهای پیشساخت به سطحی سقوط کردهاند که از زمان بحران مالی جهانی تاکنون مشاهده نشده بود.»
افزایش عرضه همچنین باعث شده قیمت کاندوها – پس از تعدیل تورمی – با نرخهایی مشابه اوایل دهه ۹۰ کاهش یابد.
CMHC گفت: اگر شاخص قیمت کاندوها را در ابتدای سال ۲۰۲۲ برابر با ۱۰۰ در نظر بگیریم، قیمتهای تعدیلشده فصلی در سهماهه دوم امسال به ۷۴.۴ کاهش یافته است. در همان بازه زمانی ۱۴ فصل متوالی از سال ۱۹۸۹، قیمتها به ۶۹.۹ در شاخص رسیدند.
خبر خوب این است که کمبود شروع پروژههای کاندو و سایر تفاوتها موجب شده این سازمان پیشبینی کند قیمتها طی چند فصل آینده دوباره روند صعودی پیدا کنند؛ روندی که حدود چهار سال سریعتر از دهه ۹۰ خواهد بود.
اقتصاد قویتر یکی از عوامل اصلی این تفاوت است.
طبق گفته CMHC، رکود کاندو در سال ۱۹۹۰ همزمان با یک رکود اقتصادی شدید و دوساله رخ داد که شامل بزرگترین افت اشتغال از زمان رکود بزرگ بود؛ زیرا بانک مرکزی کانادا نرخ بهره را برای کاهش تورم بهشدت افزایش داده بود.
اقتصاد در ماههای اخیر به دلیل نرخهای بهره بالاتر و تنشهای تجاری ضعیفتر شده است، اما این سازمان اشاره کرد که اشتغال بهطور کلی باثبات مانده و تنها یک رکود خفیف در پیش است.
رکودهای گذشته منجر به قوانین سختگیرانهتری در حوزه وامدهی شد که اکنون به کاهش اثرات کمک میکنند. تست استرس وام مسکن موجب شده وامگیرندگان واجد شرایطتر باشند و کمتر وارد نکول شوند. همچنین بانکها اکنون از سازندگان میخواهند پیش از آغاز ساخت، دستکم ۷۰ درصد واحدهای کاندو را پیشفروش کنند، در حالیکه در اواخر دهه ۸۰ این عدد تنها ۵۰ درصد بود.
بازار همچنین با کمبود ساختاری عرضه مسکن روبهرو است؛ عاملی که در افزایش شدید قیمتهای اخیر نقش داشت و با رشد بیشتر مبتنی بر سفتهبازی اواخر دهه ۸۰ تفاوت دارد.
به گفته CMHC، با کاهش آغاز ساختوسازها، بازار در آینده متعادلتر خواهد شد؛ اما هشدار داد همین عواملی که اکنون اثر رکود را کاهش دادهاند – مانند اقتصاد قویتر و کمبود مسکن – میتوانند در آینده نگرانیها درباره عرضه ناکافی را تشدید کنند.
برخی دیگر نگرانیها را با صدای بلندتری مطرح کردهاند.
جاستین شروود (Justin Sherwood)، رئیس بخش ارتباطات انجمن صنعت ساختمان و توسعه زمین (BILD)، در بیانیهای روز سهشنبه گفت:
«با سقوط شدید موجودی پیشفروشها، نشانهها روشن است که بخش مسکن جدید در GTA عملاً در حال توقف است.»
او افزود دولت فدرال میتواند هدف خود مبنی بر ساخت ۵۰۰ هزار خانه جدید در سال را فراموش کند، چرا که رسیدن به محدوده ۲۰۰ هزار خانه هم دشوار خواهد بود. او خواستار اقدامات بیشتری برای ادامه روند ساختوساز مسکن شد.
هوگ (Hogue) در RBC نیز هشدار داد صنعت توسعه خطر از دست دادن ظرفیت عملیاتی خود را در دوران رکود دارد.
او گفت: «واقعیت تلخی که امروز توسعهدهندگان با آن روبهرو هستند، تقاضای در حال ناپدید شدن و هزینههای سنگین است.»
«خطر از دست رفتن دانش سازمانی و تخصص توسعه در طول یک دوره طولانی رکود میتواند زمانی که تقاضا بهبود مییابد، باعث ایجاد گلوگاه در عرضه شود.»
دولت فدرال اقداماتی برای بهبود عرضه انجام داده است، از جمله برنامه Build Canada Homes که در ۱۴ سپتامبر راهاندازی شد و شامل سرمایهگذاری اولیه ۱۳ میلیارد دلاری برای ساخت مسکن مقرونبهصرفه در مقیاس گسترده است.
